آیا شما هم جزو آن دسته افرادی هستید که در سفر یا شرایط اضطراری، کنسرو را یکبار جوشانده و با خیال راحت برای چندین روز مصرف میکنید؟ اگر پاسخ شما مثبت است، باید بدانید که این تصور اشتباه، میتواند سلامت شما را به طور جدی به خطر بیندازد. فاخره بهبهانی، متخصص تغذیه، در این باره نکات بسیار مهمی را گوشزد کرده است که در ادامه به تفصیل به آنها میپردازیم.
دکتر فاخره بهبهانی: یکی از نگرانیهای اساسی در مصرف مواد غذایی کنسروی، احتمال وجود سم کشنده بوتولینوم است. این سم خطرناک توسط باکتری کلستریدیوم بوتولینوم در محیطهای فاقد اکسیژن، مانند داخل قوطی کنسرو، تولید میشود. این باکتری در انواع کنسروهای گوشتی، ماهی و حتی سبزیجات میتواند حضور داشته باشد.
البته باید خاطرنشان کرد که کنسروهای حاوی محیط اسیدی، نظیر گوجهفرنگی، ترشیجات و برخی میوهها، به دلیل ماهیت اسیدی خود، محیط مناسبی را برای رشد این باکتری فراهم نمیکنند و در نتیجه، نگرانی از ابتلا به بوتولیسم در این موارد به مراتب کمتر است.
کنسرو جوشیده را چند ساعت میتوان نگهداری کرد؟
کنسروها را میتوان در دمای معمول اتاق و در مکانی خشک مانند کابینت نگهداری کرد. جالب است بدانید که قرار دادن قوطی کنسرو در یخچال، به دلیل رطوبت بیشتر، ممکن است احتمال زنگزدگی قوطی را افزایش دهد.
با این حال، مهمترین نکته برای مصرف ایمن کنسروهایی که نیاز به حرارتدهی دارند، این است که قوطی پیش از مصرف باید حداقل به مدت ۲۰ دقیقه در آب جوش قرار گیرد. اما آیا جوشاندن یکباره کنسرو، آن را برای روزها ایمن میسازد؟ پاسخ منفی است.
بر اساس توصیههای تخصصی، اگر کنسرو جوشانده شده اما هنوز درب آن باز نشده است، حداکثر باید بین ۲ تا ۳ ساعت نگهداری شود. پس از گذشت این زمان، برای اطمینان از سلامت و ایمنی مصرف، لازم است قوطی مجدداً جوشانده شود. بنابراین، این تصور که میتوان کنسرو را در سفر یکبار جوشاند و سپس چندین روز بدون حرارتدهی مجدد از آن استفاده کرد، به هیچ عنوان صحیح نیست.
آیا گرم کردن یا سرخ کردن جایگزین جوشاندن است؟
یکی از اشتباهات رایج، تصور این است که گرم کردن محتویات کنسرو در ماهیتابه یا سرخ کردن آن، میتواند جایگزین جوشاندن خود قوطی شود. در حالی که برای کاهش خطرات احتمالی، روش توصیهشده، همان جوشاندن قوطی به مدت ۲۰ دقیقه است.
البته باید در نظر داشت که محصولات کنسروی در کارخانهها طی فرآیند دقیق استریلسازی قرار میگیرند و در حالت ایدهآل، نباید حاوی میکروبهای بیماریزا باشند. اما اگر فرآیند تولید با نقص مواجه شود یا بستهبندی قوطی دچار آسیبدیدگی گردد، احتمال آلودگی وجود خواهد داشت.
در موارد نادر آلودگی شدید، علائمی مانند بادکردگی قوطی، نشتی، بوی نامطبوع یا خروج گاز هنگام باز کردن درب، میتواند هشداری جدی باشد. اما حتی نبود این علائم نیز تضمینکننده سلامت کامل محصول نیست؛ لذا رعایت اصول ایمنی در مصرف کنسروها امری حیاتی است.
نحوه نگهداری کنسرو بازشده چگونه است؟
چنانچه قوطی کنسرو پس از جوشاندن باز شد و تمام محتویات آن مورد استفاده قرار نگرفت، باقیمانده باید در ظرفی مناسب و دربسته درون یخچال نگهداری شود. توصیه میشود که این باقیمانده ظرف مدت ۱ تا ۲ روز مصرف گردد. در صورتی که امکان مصرف در این بازه زمانی وجود ندارد، بهترین راه حل، انتقال محتویات کنسرو به فریزر است تا ماندگاری آن به طور قابل توجهی افزایش یابد.
در نهایت، هرگز و تحت هیچ شرایطی، کنسروهایی که باد کردهاند، نشتی دارند یا بوی غیرعادی از آنها به مشام میرسد را مصرف نکنید. حتی با امید به اینکه جوشاندن یا سرخ کردن مجدد، آنها را قابل مصرف کند، این کار را انجام ندهید؛ سلامت شما اولویت اصلی است.