پاسخ قاطع ایران به تحریمهای جدید و خیانت به دیپلماسی
به گزارش رسا نشر و به نقل از ایرنا، جمهوری اسلامی ایران توافقات اولیهای را با کشور عمان پیرامون ترتیبات عبور و مرور از تنگه هرمز حاصل کرده است، اما این تفاهمنامه به صورت خودکار عملیاتی نخواهد شد؛ چرا که اجرایی شدن آن مستقیماً در گروی پایبندی طرف مقابل، بهویژه ایالات متحده آمریکا، به تعهدات خود است.
کاظم غریبآبادی، معاون امور حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه، در تشریح آخرین رایزنیهای دیپلماتیک و نقشآفرینی کشورهای میانجی از جمله پاکستان، عمان و قطر، اظهار داشت: ما از طریق تفاهم با عمان، آمادگیهای فنی و حقوقی لازم را ایجاد کردهایم، اما جمهوری اسلامی ایران در مسیر گشودن تنگه هرمز پیشدستی نخواهد کرد؛ زیرا این واشنگتن بوده که با خروج از مفاد تعهدات خود، مسیر دیپلماسی را مسدود کرده است. اکنون نوبت آمریکاست که به تعهدات خود بازگردد و اقدامات لازم در این زمینه بهطور شفاف به طرف مقابل ابلاغ شده است.
غریبآبادی با اشاره به بستههای تحریمی جدید علیه ایران تصریح کرد: اقدامات خصمانه واشنگتن مسئله تازهای نیست و جمهوری اسلامی ایران برای تمام سناریوها آمادگی کامل دارد. اگر آمریکا قصد بازگشت به میز مذاکره را دارد، باید بداند که ایران تفاهمنامه اسلامآباد را نقض نکرده است؛ این در حالی است که ایالات متحده طی ۱۶ ماه اخیر، برای سومین بار به روند دیپلماتیک و تعهدات خود پشت پا زده است.
وی در ادامه با تکذیب شایعات پیرامون عبور آزادانه برخی شناورها در منطقه افزود: تنگه هرمز تحت کنترل و اشراف کامل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران قرار دارد. ادعاهای مطرحشده در مورد عبورهای غیرمجاز از این آبراهه فاقد اعتبار است و هیچ کشتی بدون هماهنگی و اخذ مجوزهای لازم از ایران، امکان تردد در این مسیر را نخواهد داشت.
تأکید بر شفافیت مواضع در برابر میانجیگران
معاون امور حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه در خصوص دیدار اخیر نخستوزیر قطر با سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، گفت: این قبیل دیدارها و تعاملات در چارچوب دیپلماسی فعال ایران امری مرسوم است. کشورهای قطر و پاکستان در مسیر امکانسنجی برای بازگشت طرفین به تفاهم اسلامآباد نقش میانجی را ایفا میکنند. ما به این کشورها بهصراحت اعلام کردهایم که توپ در زمین آمریکا است و تا زمانی که واشنگتن به تعهداتش عمل نکند، ایران هیچ الزامی برای تغییر وضعیت فعلی در تنگه هرمز نمیبیند.
به گزارش رسا نشر و به نقل از ایسنا، سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری اخیر خود با تأکید بر اینکه جمهوری اسلامی ایران آغازکننده هیچ جنگی نبوده است، تصریح کرد: ما هیچگونه مماشاتی در برابر طرفهای متجاوز نخواهیم داشت. جمهوری اسلامی ایران همواره از حق قانونی، تمامیت ارضی و حاکمیت ملی خود دفاع کرده و طبیعتاً طرف متجاوز باید پاسخگوی اقدامات خود باشد. ما آغازگر جنگ نبودیم، اما هرگز اجازه نخواهیم داد که پایان آن بر اساس شروط طرف متجاوز رقم بخورد.
وزارت خارجه در صدر دستگاههای اجرایی
بقایی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به ارزیابی عملکرد دستگاههای اجرایی کشور گفت: وزارت امور خارجه از حیث موارد ابلاغی و پیشنهادها، در زمره برترین دستگاههای اجرایی کشور قرار گرفته است. وی افزود: در یک سال و نیم گذشته، دستگاه دیپلماسی کشور در شرایطی که با دو جنگ تحمیلی مواجه بودیم، با موفقیت دیپلماسی را در فضای بحرانی پیش برده و در زمینه دیپلماسی عمومی و رساندن صدای حقانیت ایران به جهان، کارنامه درخشانی از خود بر جای گذاشته است.
درسهای اشغال ایران در جنگ جهانی دوم
سخنگوی دستگاه دیپلماسی با یادآوری سالگرد اشغال ایران در شهریورماه ۱۳۲۰، خاطرنشان کرد: این حوادث تاریخی درسهای فراوانی برای ما دارد؛ از جمله اینکه تنها عامل بازدارنده در برابر تعدی کشورهای بیگانه، اقتدار ملی و تقویت امنیت پایدار است. وی افزود: جمهوری اسلامی ایران با درک صحیح این درس، چنان اقتداری ایجاد کرده که دشمنان با وجود تمام توطئهها نتوانستند به اهداف خصمانه خود علیه کشورمان دست یابند.
پاسخ به شایعات درباره توافقات منطقهای و امنیت خلیج فارس
بقایی در پاسخ به پرسشی درباره ادعای مطرح شده مبنی بر پیوستن ایران به توافقنامه نظامی مکه میان پاکستان، عربستان و ترکیه، تأکید کرد: ما هیچ دعوتنامه رسمی در این زمینه دریافت نکردهایم. البته پیشنهادهایی برای گفتوگو میان کشورهای منطقه جهت ایجاد سازوکار امنیت دستهجمعی مطرح شده است که در حال بررسی است.
وی همچنین ادعاهای رسانههای آمریکایی درباره باز بودن تنگه هرمز را بخشی از یک جنگ روانی دانست و گفت: این آمارسازیها کاملاً مردود است. ناامنی تحمیلشده توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی از ۹ اسفندماه، عامل اصلی تنشها در منطقه و تنگه هرمز محسوب میشود.
هشدار جدی به کشورهای حامی تجاوز
سخنگوی وزارت خارجه با اشاره به تحرکات اخیر در بلغارستان و خروج سوخترسانهای آمریکایی گفت: از نگاه ما، استفاده از امکانات کشورها برای پشتیبانی از تجاوز علیه ایران، طبق حقوق بینالملل، مشارکت در عمل تجاوزکارانه محسوب میشود. وی تأکید کرد: این حق مسلم ایران است که مبدأ هرگونه اقدام تجاوزکارانه را هدف قرار دهد و در دفاع از کیان ایران، کوچکترین مسامحهای نخواهیم داشت.
روابط با افغانستان و سفرهای دیپلماتیک
بقایی در خصوص گسترش همکاریها با افغانستان اظهار داشت: در دیدار معاون اقتصادی افغانستان با رئیسجمهور، تسهیل همکاریهای تجاری و رفع موانع گمرکی مورد تأکید قرار گرفت و از آن زمان تاکنون اقدامات مؤثری در این راستا انجام شده است. وی همچنین درباره سفر مقامات منطقهای افزود: سفر فرمانده ارتش پاکستان و وزیر خارجه عمان، در چارچوب روابط دوجانبه و تلاش برای کاهش تنش در منطقه ارزیابی میشود و هیچ ارتباطی به یکدیگر ندارند.
روایت مهدی محمدی از تحولات منطقه، تصمیمهای واشنگتن و معادلات تنگه هرمز
مهدی محمدی، مشاور راهبردی رئیس مجلس، در یک فایل صوتی به تشریح آخرین تحولات منطقه، روند مذاکرات ایران و آمریکا و نکاتی درباره وضعیت تنگه هرمز پرداخته است.
به گزارش رسا نشر و به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، مهدی محمدی، مشاور راهبردی محمدباقر قالیباف، در یک فایل صوتی درباره آخرین تحولات منطقه، مذاکرات ایران و آمریکا و مسائل مرتبط با تنگه هرمز توضیح داده است.
توئیت ترامپ و «تصمیم نوسانی»؛ توقف فعلی یک طرح نظامی
در متن این فایل صوتی، بحث با «بررسی موضعگیری و توئیت ترامپ» آغاز میشود؛ جایی که تصمیم رئیسجمهور پیشین آمریکا، «نوسانی و شخصمحور» توصیف شده است. بر اساس این روایت، ترامپ در پیامی توئیتری اعلام کرده بهدلیل جریان داشتن مذاکراتی میان ایران و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس درباره تنگه هرمز و موضوع هستهای، و همچنین بنا به درخواست برخی سران عرب از جمله محمد بنسلمان، طرح حمله به ایران را لغو کرده و قصد دارد فرصتی به این گفتوگوها اختصاص دهد.
به گفته محمدی، شرط اعلامی ترامپ «به نتیجه رسیدن سریع مذاکرات» بوده و در نتیجه، طرح حملهای که در آستانه نهایی شدن قرار داشت، فعلاً متوقف شده است.
تحلیل وضعیت تصمیمگیری در آمریکا؛ تردیدهای جدی در سطح حاکمیتی
محمدی در ادامه با تأکید بر لزوم توجه به چند نکته برای فهم درست ماجرا و پیشبینی روندهای آتی، میگوید اگرچه ممکن است تصمیم از منظر نظامی «نهایی» شده باشد، اما جمعبندی قطعی در سطح حاکمیتی آمریکا شکل نگرفته بود. به روایت او، تردیدهای عمیقی میان تصمیمگیران آمریکایی وجود دارد که مهمترین آنها به «ابهام در امکان موفقیت عملیات جدید» بازمیگردد.
در این چارچوب، او به مجموعهای از فشارهای داخلی و بینالمللی اشاره میکند؛ از بحرانهای سیاسی و اقتصادی گرفته تا ارزیابی متحدان غربی، منطقهای و شرقی آمریکا که معتقدند ترامپ بحرانی بیسرانجام ایجاد کرده است. همچنین به فعال شدن کمپین سنگین دموکراتها، جدی شدن احتمال تغییر اکثریت در سنا، آسیب دیدن کسبوکار خانوادگی ترامپ و در نهایت «مخدوش شدن پرستیژ نظامی آمریکا» اشاره میشود؛ موضوعی که در این تحلیل، ناشی از آشکار شدن فاصله میان قدرت ادعایی و توان واقعی ایالات متحده عنوان شده است.
در عین حال، محمدی تصریح میکند ترامپ برای خروج از بحران، تمایلی به پذیرش شکست ندارد و تلاش میکند پرونده ایران را با «پیروزی دیپلماتیک یا نظامی» جمعبندی کند. او همچنین هشدار میدهد با کاهش نسبی تنش و سامانیابی فضای داخلی در آمریکا و اسرائیل، احتمال بازگشت دوباره به سناریوهای ضدایرانی وجود دارد.
گزینههای غیرنظامی؛ پروژه ترکیبی فراتر از حمله مستقیم
در این فایل صوتی تأکید میشود که گزینه نظامی تنها ابزار واشنگتن نیست و طیفی از ابزارهای مکمل نیز دنبال میشود؛ از جمله محاصره دریایی، جنگ روانی، عملیات شناختی برای اثرگذاری بر افکار عمومی، تلاش برای تغییر محاسبات مسئولان و تضعیف تابآوری اجتماعی. در این چارچوب، راهبرد دشمن «ترکیبی و چندوجهی» توصیف شده که الزاماً به اقدام مستقیم نظامی وابسته نیست.
سه دلیل برای عقبنشینی موقت ترامپ از اقدام نظامی
محمدی با جمعبندی دادههای موجود، تعویق تهدید نظامی را در سه محور توضیح میدهد:
۱) عدم دسترسی به اهداف عملیاتی
به گفته او، گزینه نظامی همچنان معتبر و در دستور کار است و طرف مقابل در پی یافتن فرصت مناسب برای وارد کردن ضربه کاری خواهد بود. در این روایت، علت اصلی لغو عملیاتِ مورد اشاره، «عدم دسترسی به اهداف مدنظر»، بهویژه افراد هدفگذاریشده برای ترور، عنوان میشود. همچنین احتمال داده میشود تعویق، اقدامی تاکتیکی و فریبنده باشد تا در صورت فراهم شدن شرایط، حمله مجدداً اجرا شود. بر همین اساس، بر حفظ هوشیاری در بالاترین سطح و در نظر گرفتن احتمال وقوع درگیری در هر لحظه تأکید میشود.
۲) تردید درباره اثربخشی طرحهای سنتکام
محور دوم به تردید در کارآمدی برنامههای سنتکام بازمیگردد. در این تحلیل آمده است که یکی از اهداف اصلی طرح حمله، برنامههای موشکی و «شهرهای موشکی» ایران بوده و پرسش محوری در واشنگتن آن است که آیا طرح جدید توان خاموش کردن ظرفیت موشکی و پهپادی ایران را دارد یا نه؛ ظرفیتی که به گفته محمدی، از ابتدای درگیریها تاکنون مهار آن با چالش روبهرو بوده است.
او نگرانی اصلی ترامپ را «ریسک شکست بزرگتر»، افزایش توان تلافیجویانه ایران و تحمل تحقیر سنگینتر میداند و معتقد است تماسهای برخی سران عرب، بهانهای برای خروج از بنبست و عقبنشینی موقت فراهم کرده است.
۳) امید به ایجاد آشوب داخلی پیش از ضربه نظامی
محور سوم در این روایت، اتکا به ایجاد ناآرامی و آشوب داخلی پیش از اقدام نظامی است؛ الگویی که از نظر محمدی مسبوق به سابقه تلقی میشود. در این بخش گفته میشود تمرکز دشمن در شرایط کنونی، بر تبعات احتمالی افزایش قیمت بنزین قرار گرفته و اتخاذ چنین تصمیمی در این مقطع «خطای بزرگ مدیریتی و امنیتی» خواهد بود.
در ادامه تأکید میشود راهحل مشکلات ناشی از محاصره دریایی و تأمین منابع، فشار بر مردم یا افزایش ناگهانی قیمتها نیست، بلکه نیازمند تدابیر خلاقانه، آگاهیبخشی شفاف به جامعه و مدیریت دقیق است. همچنین به مسئولان توصیه میشود جنبه امنیتی تصمیمات اقتصادی را در وضعیت فعلی بیش از هر زمان دیگری جدی بگیرند؛ چراکه به ادعای این تحلیل، دشمن میکوشد از مسیر فشار اقتصادی و ایجاد التهاب، زمینه ضربه نظامی را فراهم کند.
مذاکرات عمان و وضعیت تنگه هرمز؛ از «مسیر جنوبی» تا مدیریت بازار انرژی
در بخش دیگری از این فایل صوتی، به مذاکرات جاری در عمان پرداخته میشود. مطابق این روایت، گفتوگوها همچنان در جریان است و نتیجه آن بهصورت قطعی قابل پیشبینی نیست. در عین حال، «موضع اصولی و ثابت» در این تحلیل، عدم پذیرش «مسیر جنوبی» و ضرورت شکلگیری قالبی توافقشده برای اعمال ترتیبات مدنظر ایران عنوان میشود؛ موضوعی که به گفته محمدی، با چارچوبهای گذشته و شروط تعیینشده همخوانی دارد.
در ادامه درباره تنگه هرمز گفته میشود تا زمان تداوم درگیریها، انسداد آن «منطقاً باید ادامه یابد»، زیرا در شرایط مواجهه نظامی، بازگشایی تنگه معنای عملی ندارد. همچنین تأکید میشود ترتیبات بازگشایی یا مدیریت آبراهها، از جمله تنگه هرمز، بابالمندب، دریای سرخ و کانال سوئز، نباید به افت قیمت در بازار جهانی انرژی منجر شود. در این چارچوب، ابزارهای ایران برای مدیریت بازار انرژی «ترکیبی و چندبعدی» توصیف شده است.
جمعبندی؛ وضعیت شکننده و توصیههای چهارگانه برای مدیریت شرایط
محمدی در جمعبندی، شرایط موجود را «موقت، شکننده و گذرا» توصیف میکند و تغییر نیت دشمن را بعید میداند. او مجموعهای از اقدامات ضروری را برای عبور از این مقطع پیشنهاد میکند:
ارتقای سطح هوشیاری به بالاترین میزان ممکن.
اعطای فرصت لازم به دیپلماسی.
حفظ و تقویت اجماع داخلی.
پرهیز از تصمیمات شوکآور در محیط داخلی و اقتصادی.
در پایان این روایت تأکید میشود ترکیب این راهبردها میتواند مدیریت شرایط حساس فعلی را با ثبات و اطمینان بیشتری ممکن کند.
دو مقام پاکستانی در گفتوگو با خبرگزاری آلمان مدعی شدهاند ارزیابی نهادهای اطلاعاتی این کشور نشان میدهد دونالد ترامپ ممکن است دستور اجرای یک «عملیات زمینی محدود» علیه ایران را صادر کند؛ ادعایی که همزمانی آن با رفتوآمدهای دیپلماتیک و نظامی، توجه ناظران را به خود جلب کرده است.
به گزارش رسا نشر و به نقل از العربیه، به گفته این منابع، هدف احتمالی چنین عملیاتی میتواند جدا کردن منطقه ساحلی ایران پیش از دستیابی به هرگونه توافق صلح باشد؛ سناریویی که در صورت طرح یا پیگیری آن، پیامدهای منطقهای گستردهای خواهد داشت.
این ارزیابی در آستانه دیدار دونالد ترامپ و بنیامین نتانیاهو در واشینگتن مطرح شده است؛ دیداری که تحلیلگران میگویند میتواند در تعیین مسیر آینده تنش و درگیری با ایران نقش پررنگی ایفا کند.
یکی از مقامهای پاکستانی نیز مدعی شده نشانههای متعددی از احتمال چنین تصمیمی دیده میشود. او به نحوه استقرار نظامی، تحرکات نیروها و نیز ادبیاتی که مقامهای آمریکایی در روزهای اخیر به کار بردهاند، اشاره کرده است.
با وجود این گمانهزنیها، کانالهای تماس غیرمستقیم میان واشینگتن و تهران همچنان فعال است. منابع «العربیه» گزارش دادهاند ایران به پاکستان اطلاع داده که از مذاکرات خارج نشده و تنها روند گفتوگوها را به حالت تعلیق درآورده است؛ در همین چارچوب، اسلامآباد در مقطع فعلی نقش میانجی را میان دو طرف دنبال میکند.
بر اساس این گزارش، تهران خواهان ادامه مذاکرات مطابق تفاهمنامهای است که پیشتر میان ایران و آمریکا به دست آمده بود. ایران همچنین پیشنهاد داده گفتوگوها ابتدا درباره تنگه هرمز از سر گرفته شود؛ سپس موضوع آزادسازی داراییهای مسدودشده در دستور کار قرار گیرد و در مرحله بعد، پرونده هستهای بررسی شود.
همزمان با این تحولات، بنیامین نتانیاهو دوشنبه پنجم مرداد راهی واشینگتن شد؛ سفری که به گفته ناظران، از منظر زمانبندی و پیامهای سیاسی، حساسیت ویژهای دارد. این نخستین دیدار مستقیم او با ترامپ از آغاز درگیری با ایران و هشتمین ملاقات دو طرف از زمان بازگشت رئیسجمهوری آمریکا به کاخ سفید اعلام شده است.
نتانیاهو پیش از سفر گفته بود ایران در صدر دستورکار مذاکرات او با ترامپ قرار خواهد گرفت. او تأکید کرده اسرائیل در شرایط کنونی باید با «قاطعیت» و «تدبیر» عمل کند و هدف تلآویو را حفاظت از امنیت خود و گسترش دایره صلح در منطقه دانسته است.
دیدار روز سهشنبه در حالی برگزار میشود که نتانیاهو پیشتر مدعی شده تصمیم درباره گسترش جنگ «تنها» در اختیار رئیسجمهوری آمریکا است. با این حال، تلآویو تمایل خود را برای ادامه اعمال فشار بر ایران و مخالفت با دستیابی واشینگتن و تهران به توافق، پنهان نکرده است.
در همین حال، جزئیات دیدار قبلی ترامپ و نتانیاهو در ۱۱ فوریه بار دیگر زیر ذرهبین رفته است؛ نشستی که چند روز پیش از آغاز حملات مشترک آمریکا و اسرائیل به ایران برگزار شد و اکنون، در فضای سیاسی و رسانهای، نگرانیهایی درباره تکرار سناریویی مشابه مطرح شده است.
ناظران بازار انرژی هشدار میدهند اگر تنشهای نظامی ادامه پیدا کند و تنگه هرمز همچنان بسته بماند، با احتمال سرایت حملات به زیرساختهای انرژی در منطقه خلیج فارس، قیمت نفت در روزهای آینده میتواند با شتاب بیشتری صعود کند.
به گزارش رسا نشر و به نقل از عصرایران، پس از تشدید تنشهای نظامی در یک هفته گذشته در خلیج فارس و بستهشدن تنگه هرمز در پی ازسرگیری حملات آمریکا علیه ایران، قیمت نفت در بازارهای جهانی مسیر افزایشی به خود گرفته است.
بر اساس تازهترین قیمتها در بازار نفت خام آمریکا، بهای نفت خام WTI (شیرینِ سبک) در بورس NYMEX با ۳.۲۹ درصد افزایش، به ۸۲.۴۹ دلار برای هر بشکه رسید.
همچنین قیمت نفت خام برنت در بورس لندن با ۳.۷۴ درصد رشد، به ۸۸.۲۶ دلار برای هر بشکه افزایش یافت.
«بشکه» واحد اندازهگیری حجم نفت است و هر بشکه معادل ۱۵۹.۹۸ لیتر محاسبه میشود.
ناظران پیشبینی میکنند در صورت تداوم تنشهای نظامی، بستهماندن تنگه هرمز و بالاگرفتن احتمال تسری حملات به زیرساختهای انرژی منطقه خلیج فارس، قیمت نفت طی روزهای آتی با سرعت بیشتری رو به افزایش بگذارد.
اطلاعیه نیروی دریایی سپاه درباره رخداد اخیر در تنگه هرمز
بسمالله قاصمالجبارین
به گزارش رسا نشر، در اطلاعیهای که از سوی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی منتشر شده، تأکید شده است که این نیرو پیشتر نسبت به «مداخلات بیگانگان» و «تعیین مسیر غیرقانونی حرکت کشتیها در تنگه هرمز» هشدار داده و اعلام کرده بود چنین اقداماتی با برخورد قاطع مواجه خواهد شد و روند افزایش ترددها در این آبراه را با اخلال روبهرو میکند.
بر اساس این اطلاعیه، ساعاتی پیش از انتشار متن، این تذکرات نادیده گرفته شده و «با تحریک بیگانگان» چند کشتی تلاش کردهاند از مسیر غیرمصوب حرکت کنند. در ادامه، این شناورها نسبت به اخطارها و تذکرات صادرشده برای اصلاح مسیر و حرکت در مسیر مصوب، بیاعتنایی کردهاند.
در بخش دیگری از اطلاعیه آمده است: «به ناچار یک فروند از کشتیها» که با خاموشکردن سامانههای خود، امنیت دریایی را به مخاطره افکنده بود، «مورد اصابت شلیکِ اخطار» قرار گرفته و متوقف شده است.
نیروی دریایی سپاه در ادامه، با اشاره به پیامدهای این رخداد، دو محور را بهعنوان تصمیم و هشدار اعلام کرده است. نخست اینکه «با توجه به بروز این ناامنی به سبب مداخله غیرقانونی بیگانگان»، تنگه هرمز «تا اطلاع ثانوی و تا پایان مداخلات آمریکا در این منطقه» بسته اعلام شده و هیچ شناوری اجازه تردد نخواهد داشت. دوم اینکه اگر «دشمن متجاوز» به بهانه این حادثه، «که خود مسبب آن بوده است»، خطایی مرتکب شود یا اقدام به «تجاوز جدید» کند، با «شدت» پاسخ داده خواهد شد و «پایگاههای جدیدی از دشمن در منطقه» هدف قرار میگیرد.
در این متن همچنین تأکید شده است: «عواقب چنین مداخلهای بر عهده دشمن آمریکایی ـ صهیونی و کشورهایی است که خاک خود را برای این تهدیدات در اختیار پایگاه دشمن گذاشتهاند.»
و ما النصر الا من عندالله العزیز الحکیم
نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی
نگاه تحلیلی به پیام اطلاعیه
مفاد این اطلاعیه، همزمان دو پیام اصلی را منتقل میکند: از یکسو، تعیین «خط قرمز عملیاتی» درباره تبعیت از مسیرهای مصوب کشتیرانی و حساسیت نسبت به خاموشبودن سامانههای شناسایی و ایمنی دریایی؛ و از سوی دیگر، پیوندزدن مستقیم وضعیت تردد در تنگه هرمز به سطح مداخلات آمریکا و بازیگران خارجی. اعلام «توقف تردد تا اطلاع ثانوی» در صورت اجرا، میتواند اثر مستقیم بر معادلات کشتیرانی و محاسبات امنیتی بازیگران منطقهای و فرامنطقهای داشته باشد، بهویژه آنکه در متن، مسئولیت تبعات بهصراحت متوجه «آمریکایی ـ صهیونی» و نیز کشورهای میزبان پایگاهها عنوان شده است.
به گزارش رسا نشر و به نقل از مهر، شامگاه جمعه برخی منابع محلی از شنیدهشدن صدای انفجارهایی در حوالی بندر طاهرویه، از توابع شهرستان سیریک، خبر دادند.
بر اساس روایتهای منتشرشده در رسانهها و کانالهای محلی، این صداها در محدوده بندر سیریک شنیده شده و برخی منابع نیز محل احتمالی آن را بندر طاهرویه عنوان کردهاند. با این حال، تا زمان تنظیم این گزارش، هیچ مقام رسمی یا نهاد نظامی و انتظامی مستقر در منطقه، ماهیت این صداها را بهطور رسمی تأیید یا تکذیب نکرده است.
در همین چارچوب، با وجود طرح ادعاهایی درباره وقوع «انفجار» در بندر طاهرویه، هنوز هیچ اطلاعیه رسمی درباره علت، گستره، خسارت احتمالی یا جزئیات دقیق حادثه منتشر نشده و پیگیریها برای روشنشدن ابعاد ماجرا ادامه دارد.
بیانیه سنتکام درباره حملات ادعایی
در بخش دیگری از گزارشهای منتشرشده، متن بیانیهای از سوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) بازنشر شده است. در این بیانیه آمده است: «امروز به تلافی حمله پهپادی ۲۵ ژوئن ایران به کشتی باری M/V Ever Lovely با پرچم سنگاپور، هنگام خروج از تنگه هرمز در امتداد ساحل عمان، حملاتی را علیه سایتهای ذخیره موشک و پهپاد و تأسیسات رادار ساحلی ایران انجام دادیم.»
سنتکام همچنین افزوده است: «نیروهای آمریکایی به هماهنگیهای عبور امن برای کشتیهای تجاری ادامه میدهند و برای اطمینان از رعایت کامل توافق، هوشیار باقی میمانند.»
جمعبندی و ملاحظات تحلیلی
همزمانی انتشار گزارشهای محلی از شنیدهشدن صداهای انفجار در محدوده سیریک با بازنشر بیانیه سنتکام، موجب افزایش گمانهزنیها در فضای رسانهای شده است. با این حال، از منظر استانداردهای اطلاعرسانی رسمی، نسبتدادن این صداها به هر رخداد مشخص، بدون اعلام موضع از سوی مراجع ذیصلاح، قابل اتکا نیست.
در چنین شرایطی، روشنشدن واقعیت ماجرا منوط به انتشار اطلاعیههای رسمی از سوی نهادهای مسئول و ارائه جزئیات درباره محل دقیق، علت احتمالی و پیامدهای حادثه است؛ موضوعی که انتظار میرود در ساعات آینده با تکمیل بررسیها، شفافتر شود.
ماجرای جنجالی «عوارض در تنگه هرمز»؛ یک جمله ترامپ، چند برداشت در داخل
یک تحلیلگر مسائل سیاسی گفت: برخی در داخل کشور میگفتند گرفتن عوارض خلاف قوانین بینالمللی است؛ به همین دلیل پیشنهاد میکنم توییت ترامپ با دقت بیشتری مطالعه شود.
به گزارش رسا نشر و به نقل از خبرگزاری خبرآنلاین، فواد ایزدی، عضو هیئتعلمی دانشگاه تهران، در گفتوگویی در شبکه افق توضیح داد: موضوع درباره عوارض در تنگه هرمز است. گفته شده که عوارض دریافت خواهد شد و این عوارض در خزانهداری آمریکا مورد استفاده قرار میگیرد. بر اساس تفاهمنامهای که وجود دارد، ایران پذیرفته است تا مدت ۶۰ روز عوارضی دریافت نکند.
او با اشاره به برداشتهای مطرحشده در داخل کشور افزود: متوجه شدید که میگوید ایران نمیخواهد عوارض بگیرد، اما آمریکا باید عوارض بگیرد. برخی در داخل کشور میگفتند گرفتن عوارض خلاف قوانین بینالمللی است؛ به همین دلیل پیشنهاد میکنم توییت ترامپ با دقت بیشتری مطالعه شود.
ایزدی همچنین گفت: دلیل اینکه اقدام ترامپ را خلاف قوانین بینالمللی نمیدانند، این است که آمریکا عضو کنوانسیون حقوق دریاها نیست. از این جهت یک نکته وجود دارد. البته یک مشکل هم مطرح میشود و آن این است که آمریکا حدود ۱۱ هزار کیلومتر آنطرفتر از این منطقه قرار دارد.
او در ادامه تصریح کرد: ما طبق قانون در محدوده خودمان قرار داریم؛ این آبها آبهای سرزمینی ما هستند و طبیعتاً حق حاکمیت داریم. اما در عین حال گفته میشود آمریکاییها چنین اقدامی انجام میدهند.
امضای احتمالی در سطح رؤسای جمهور؛ گزینه «امضای از راه دور» در دست بررسی
به گزارش رسا نشر و به نقل از ایسنا، اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، چهارشنبهشب در گفتوگوی زنده با شبکه خبر اعلام کرد درباره نحوه امضای متن «یادداشت تفاهم» میان ایران و آمریکا، ایدههای جدیدی مطرح شده است؛ از جمله اینکه این متن در سطح رؤسای جمهور دو کشور امضا شود؛ موضوعی که به گفته او در حال بررسی است و «از جهاتی میتواند ممکن باشد و حتی بهتر نیز باشد».
نشست ژنو منتفی نشده است؛ سوئیس آغاز مسیر مذاکرات بعدی
بقائی در پاسخ به پرسشی درباره انتشار اخباری مبنی بر احتمال منتفیشدن نشست ژنو، تأکید کرد برنامه ایران تا این لحظه تغییری نکرده و نشست سوئیس همچنان قرار است برگزار شود. او این نشست را «به قوت خود باقی» دانست و گفت این گفتوگوها «شروع مذاکرات برای توافق بعدی» خواهد بود.
اگر امضا در سطح رؤسای جمهور باشد؛ سناریوی «غیرحضوری» مطرح است
سخنگوی وزارت امور خارجه در ادامه، درباره شکل امضای احتمالی توسط رؤسای جمهور دو کشور توضیح داد: ایدههایی برای امضای متن در این سطح مطرح شده و در حال بررسی است؛ و در صورت نهاییشدن، «امضا از راه دور خواهد بود».
مدیریت حاشیهها؛ تهران بهدنبال برگزاری نشست بدون نمایش رسانهای
بقائی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره اینکه چه تدابیری اندیشیده شده تا طرف آمریکایی از نشست سوئیس برای «نمایش» استفاده نکند، گفت همه ملاحظات در این زمینه مدنظر قرار دارد و تلاش میشود نشست «بدون حاشیههای غیرضرور» برگزار شود.
یادداشت تفاهم «یکونیم صفحهای» با ۱۴ بند؛ سه بار نام لبنان در متن آمده است
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره متن یادداشت تفاهمِ اسلامآباد و روایتهایی که طی روزهای اخیر از سوی برخی رسانهها، از جمله رسانههای غربی، منتشر شده است، اظهار کرد در هفتههای گذشته متناسب با روند پیشرفت گفتوگوها، توضیحاتی درباره متن در مصاحبهها ارائه شده است. به گفته او، این متن حدود «یکونیم صفحه» و دارای «۱۴ بند» است.
بقائی افزود بندهای اول و دوم، به کلیت بحث و تعیین چارچوب گفتوگوها اختصاص دارد و در بندهای اولیه بر «موضع خاتمه جنگ در تمام جبههها، به شمول لبنان» تأکید شده است.
تأکید بر حاکمیت ملی ایران و لبنان؛ پایان اشغالگری بهعنوان مطالبه صریح
بقائی با تأکید بر اینکه در این یادداشت تفاهم بر «احترام به حاکمیت ملی ایران» تصریح شده است، گفت در متن یادداشت تفاهم «سه بار نام لبنان» ذکر شده و بر خاتمه جنگ، احترام به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی لبنان تأکید شده است. او افزود این موضوع با «اشغالگری» سازگار نیست و باید اشغالگری در لبنان از سوی رژیم صهیونیستی هرچه زودتر خاتمه یابد.
وی ادامه داد تداوم اشغالگری به معنای «نقض یادداشت تفاهم» است و در صورتی که اشغالگری پایان نیابد، «تدابیر لازم اتخاذ میشود».
ضربالاجل ۶۰ روزه برای توافق نهایی؛ آغاز گفتوگوها از روز جمعه
سخنگوی وزارت امور خارجه گفت در این یادداشت تفاهم، طرفین تعهد دادهاند ظرف «۶۰ روز» برای رسیدن به توافق نهایی، گفتوگوها را ادامه دهند. به گفته بقائی، این گفتوگوها از «روز جمعه» آغاز میشود.
رفع محاصره دریایی؛ تعهد ۳۰ روزه آمریکا و آغاز اجرای عملی
بقائی درباره رفع محاصره دریایی ایران اعلام کرد بر اساس یادداشت تفاهم، آمریکا متعهد شده است ظرف «۳۰ روز» به این محاصره پایان دهد. او با اشاره به اجرای عملی این تعهد افزود طی «یک تا دو روز گذشته» کشتیهای تجاری ایران توانستهاند تردد کرده و «بدون مانع» به بنادر کشور رفتوآمد کنند.
تنگه هرمز؛ بازگشت ترافیک دریایی به حالت عادی با مسئولیت ایران
سخنگوی وزارت امور خارجه درباره بخش مربوط به تنگه هرمز گفت تعهد ایران در این یادداشت تفاهم آن است که در بازه زمانی مشخص، ترافیک دریایی در این تنگه به حالت عادی بازگردد و موانع مربوط رفع شود. او تأکید کرد این وظیفه بر عهده خود ایران است و «نیازی به مشارکت طرفهای دیگر» وجود ندارد.
بقائی در همین چارچوب افزود برای تعیین آینده و خدمات دریایی تنگه هرمز، ایران و عمان به عنوان دو کشور ساحلی، با یکدیگر همکاری میکنند و هرجا لازم باشد با سایر کشورهای منطقه نیز تبادل نظر خواهند داشت؛ با لحاظ حقوق حاکمیتی دو کشور ساحلی.
اموال مسدودشده ایران؛ اصل تعهد مهم است، نحوه اجرا با طرف آمریکایی
بقائی درباره موضوع اموال مسدودشده ایران و دسترسی به آن گفت در یادداشت تفاهم، طرف آمریکایی تعهد داده است موانع را در این مسیر برطرف کند. به گفته او، بخشی از جزئیات تاکنون مورد گفتوگو قرار گرفته و در ادامه نیز پیگیری میشود.
او افزود برای ایران مهم است که به اموال متعلق به مردم ایران «دسترسی آزاد» داشته باشد و اینکه طرف آمریکایی این تعهد را چگونه اجرا کند، به خود آنها مربوط است؛ «اصل تعهد» برای تهران اهمیت دارد.
رفع تحریمها و پرونده هستهای؛ ورود به جزئیات در بازه ۶۰ روزه
سخنگوی وزارت امور خارجه تصریح کرد در متن یادداشت تفاهم آمده است که پس از امضای آن، طرفین درباره رفع تحریمها و مسئله هستهای گفتوگو کنند. به گفته بقائی، در این مرحله وارد جزئیات بحث هستهای نشدهاند و در بازه ۶۰ روزه، درباره جزئیات از جمله «غنیسازی»، «مواد غنیشده» و همزمان موضوع «رفع تحریمها» گفتوگو خواهد شد.
او همچنین گفت در حوزه تحریمها، آمریکا متعهد شده است همه انواع تحریمها، از جمله قطعنامههای شورای امنیت سازمان ملل، تصمیمات شورای حکام و تحریمهای یکجانبه اعم از اولیه و ثانویه را در چارچوب یک برنامه زمانی که طرفین در مذاکرات درباره آن تفاهم میکنند، لغو کند.
به گزارش رسا نشر و به نقل از الجزیره، رئیسجمهور آمریکا در جریان دیدار با رئیس امارات اعلام کرد که متن تفاهمنامه میان واشنگتن و جمهوری اسلامی در یک جلسهٔ رسمی منتشر خواهد شد.
به گزارش رسا نشر و به نقل از الجزیره، در ادامه بدون اشاره به تعهدات واشنگتن در تفاهمنامه با ایران، او گفت: تنگهٔ هرمز تا روز جمعه کاملاً باز خواهد بود و حتی پس از دورهٔ ۶۰ روزه، این تنگه بدون عوارض به روی کشتیها گشوده خواهد شد.
او همچنین اظهار داشت که انتظار دارد اجرای مرحلهٔ دوم تفاهم با ایران هر چه سریعتر آغاز شود و در عین حال، تمایل خود را برای برگزاری کنفرانس خبری دربارهٔ تفاهم با ایران ابراز کرد.
ترامپ همچنین مدعی شد که این توافق تنها در یک محور است و آن جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای برای همیشه است. این ادعا در حالی مطرح میشود که برنامهٔ هستهای ایران همواره ادعای صلحآمیز بودن داشته و نهادهای ذیربط تاکنون کوچکترین سندی دال بر انحراف آن منتشر نکردهاند.
رئیسجمهور آمریکا اعلام کرد که متن تفاهمنامه با ایران را برای بررسی به کنگره ارسال خواهد کرد.
