سیدمحمود علیزاده طباطبایی یکی از وکلای محمدعلی نجفی میگوید او به همراه دو نفر دیگر همچنان وکالت نجفی در پرونده قتل میترا استاد را به عهده دارند ولی از اطلاعرسانی منع شدهاند.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، پس از چند روز بی خبری از پرونده قتل میترا استاد، محمود علیزاده طباطبایی درباره شرایط سکوت اخیر درباره این پرونده توضیح داد. آنچه در ادامه میخوانید گفتوگوی کوتاه خبرنگار ما با او است.
آقای علیزاده، از آخرین وضعیت پرونده قتل میترا استاد خبری دارید؟
بله خبر داریم ولی پرونده اتهام آقای نجفی قرار است فقط توسط قوه قضاییه اطلاع رسانی شود و ما از خبررسانی منع شده ایم.
چرا شما منع شدهاید؟
قوه قضاییه وکلا را از اطلاع رسانی درباره این پرونده منع کرده است.
چون شما عزل شده اید منع برای اطلاع رسانی دارید؟
خیر، من همچنان وکیل او هستم و آن خبری را که گفته بودند من عزل شدهام میتوانم الان تکذیب کنم.
فقط شما وکیل متهم هستید یا همکاران دیگر شما هم هستند؟
ما سه وکیل هستیم که شامل من، آقای گودرزی و خانم عقبایی است و خبری که از طریق دادسرا مطرح شد که من عزل شدهام کذب است.
پس از روند پرونده مطلعید؟
شما باید سئوالتتان را از دادسرا بپرسید.
دادسرا هم که از لحاظ قانونی مجاز به اطلاع رسانی درباره پرونده متهمان نیست…
شما می توانید از سخنگوی محترم قوه قضاییه آقای اسماعیلی سئوالات خود را بپرسید. بپرسید شما تا به حال کیفرخواست پرونده یک نزاع عادی را توانسته اید در تاریخ قوه قضاییه در این مدت صادر کنید که برای پرونده قتل ظرف چند روز کیفرخواست صادر کردید؟!
چرا این موضوع جای ابهام دارد؟
این یک رکورد است که قوه قضاییه ظرف چند روز کیفرخواست برای متهم به قتل صادر کرده است. قتل اتهامی است که دو ماه بازداشت موقت دارد و باید اسناد و مدارک متهم را بررسی کنند. در پرونده های قتل اصلا اقرار، طریقیت دارد و موضوعیت ندارد. ابهامات خیلی زیادی در پرونده است که امیدواریم در دادگاه بتوانیم روشن کنیم.
شما آقای نجفی را چه زمانی ملاقات کرده اید؟
ما در دادسرا او را دیدیم و از وقتی آقای نجفی تحویل زندان شده است، با او ملاقات نکرده ایم.
حال متهم چطور است؟ در بند عمومی زندان اوین است؟
گفتم آقای نجفی از وقتی به زندان تحویل شده است ما هیچ خبری از ایشان نداریم ولی می دانیم در بند عمومی نیست.
صدور کیفرخواست یعنی گناهکار دانستن متهم از سوی دادستانی، برای پرونده های کیفری به خصوص پرونده های قتل، روند قانونی بسیار پیچیده و طولانی است. در پرونده قتل میترا استاد، این پیچیدگی دارای ابعاد بسیار زیادی است که به نظر می رسد صدور کیفرخواست در ۵ روز، رکورد بی نظیری از لحاظ زمان انجام تحقیقات قتل میترا استاد و رسیدن به نقطه اقناع وجدانی بروز قتل از سوی محمدعلی نجفی برای مقام قضایی است..
امید سلیمی بنی: قوه قضاییه و دادستانی تهران به رکورد بی نظیری در رسیدگی سریع به یک پرونده پیچیده قتل دست یافته اند. رکوردی که به نظر می رسد تاکنون سابقه نداشته است. این که پرونده پیچیده رسیدگی به قتل یک زن با اسلحه آتشین در کمتر از یک هفته از زمان وقوع قتل (از هفتم تا ۱۳ خردادماه) در دادسرای تهران به نتیجه رسیده و منجر به صدور کیفرخواست علیه متهم شود، نشان از عزم دستگاه قضایی برای برخورد با عاملان این جنایت که علاوه بر سلب حیات یک انسان، باعث جریحه دار شدن افکار عمومی شده اند، دارد.
با این حال باید در نظر داشت تاکنون سابقه نداشته است جنایتی با این ابعاد در حدود ۵ روز کاری، بررسی شده و منجر به صدور کیفرخواست شود. این را باید در نظر داشت در شرایط فعلی دستگاه قضایی که با تراکم پرونده های میلیونی (تا حد ثبت ۱۷ میلیون پرونده در سال) روبروست و جرایم کم اهمیتی نظیر توهین و افترا بعضا از زمان تشکیل پرونده تا صدور کیفرخواست، ۲ سال زمان می برند، دست یافتن به رکورد صدور کیفرخواست برای پرونده یک قتل پیچیده در زمان ۵ روز، قطعا جالب توجه خواهد بود. به همین منظور نگاهی به روند صدور کیفرخواست در پرونده اتهامی محمدعلی نجفی می اندازیم.
از کشف جسد تا صدور کیفرخواست
در ساعات میانی یکی از روزهای ماه مبارک رمضان، جنایت قتل میترا استاد، همسر محمدعلی نجفی شهردار اسبق تهران در ۷ خردادماه کشف شد و نجفی به اتهام قتل در ساعت ۱۹ همان روز در خیابان وحدت اسلامی تهران بازداشت شد.
ساعاتی بعد، بلافاصله فیلم صحنه بازجویی از متهم در اداره آگاهی و اقرار صریح وی به شلیک ۵ گلوله به سمت مقتوله –همسرش؛ میترا استاد- که با اصابت ۲ گلوله به زندگی قربانی پایان داد، در صدا و سیما پخش شد. طبعا از لحظات اولیه اعلام جرم، با حضور مسئولان انتظامی و قضایی، تحقیقات جهت شناسایی قاتل یا قاتلان و مجازات عوامل و مسببان وقوع جرم آغاز شده است.
فردای روز جنایت یعنی در ۸ خردادماه، باز هم صدا و سیما و رسانه ها به میدان تحقیقات جنایی وارد شدند و متهم به قتل، نجفی ضمن حضور در پلیس آگاهی تهران جزییات قتل را به خبرنگاران بیان کرد.
روند رسیدگی به پرونده اتهامی نجفی، چند روز بیشتر سپری نشد، آنطور که از اخبار برمی آید، فردای روز جنایت، متهم در دادسرای ویژه رسیدگی به قتل، تفهیم اتهام شد و دو روز بعد، بازسازی صحنه جرم با حضور مقامات قضایی انجام شد. در این مدت، ظاهرا نامبرده دارای یک وکیل اصلی به نام محمود علیزاده طباطبایی بوده و همچنین وکالتنامه وکیل دیگری به نام لاله عقبایی که در دفتر علیزاده طباطبایی مشغول به کار است، در پرونده ثبت شده است. به نظر می رسد وکیل دوم یعنی لاله عقبایی از وکلای وابسته به کانون وکلای مرکز نیست، زیرا جستجوی نام وی در لیست وکلای تهران و سایر استانهای وابسته به کانون وکلای مرکز، نتیجه ای به دنبال نداشت. علیزاده طباطبایی درباره حضور وکیل دوم گفته بود لاله عقبایی در دفتر او کار می کند.
در روز ۱۱ خرداد وکیل نجفی، محمود علیزاده طباطبایی در گفتگویی اظهار کرد: متأسفانه هنوز آقای نجفی را از نزدیک ملاقات نکردهام و تنها سند وکالت اینجانب از سوی ایشان امضا شده است. عبدالصمد خرمشاهی وکیل دادگستری نیز در گفتگوی خود با خبرنگاران از عدم رعایت قانون درباره رسیدگی به اتهامات نجفی، اظهارتعجب کرد و گفت: در پروندهای اینچنینی چطور وکیل متهم هنوز با موکلش ملاقات حضوری نداشته اما خبرنگاران اجازه پیدا میکنند از او سؤالات متعدد داشته باشند. این حق متهم است که سکوت کند و تا عدم حضور وکیلش حتی با بازپرس هم صحبتی نکند که به ضررش تمام شود اما در تصاویر منتشر شده میبینیم که او به تنهایی پاسخگوی سؤالکنندگان است.
تنها دو روز بعد، طبق خبر منتشر شده در سایت دادستانی تهران، صدور کیفرخواست در ۱۳ خردادماه اعلام شد. علی القاصیمهر دادستان تهران از صدور کیفرخواست محمدعلی نجفی خبر داد و اظهار داشت: با توجه به تکمیل تحقیقات در پرونده اتهامی آقای محمدعلی نجفی دایر بر الف- قتل عمد خانم میترا استاد ب- حمل و نگهداری سلاح غیر مجاز ج- ایراد صدمه بدنی عمدی منتهی به جرح (غیر فوتی) که با تقاضای اولیای دم مبنی بر قصاص نامبرده، پرونده با صدور کیفرخواست جهت رسیدگی به دادگاه کیفری ارسال شد.
بررسی کوتاه این پرونده نشان می دهد تحقیقات پرونده قتل با پیچیدگی های فراوان تنها در ۵ روز به نتیجه رسیده و مقامات قضایی دادسرا، اتهام را به متهم متوجه دانسته و با اعلام کفایت تحقیقات، کیفرخواست نجفی را با ذکر سه اتهام، صادر کرده و پرونده را به دادگاه کیفری یک، مطابق ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری ارجاع کرده اند.
پیچیدگی های قتل میترا استاد
سرعت اعجاب آور رسیدگی به پرونده قتل و صدور کیفرخواست این قبیل پرونده ها که با عنایت به حساسیت و پیچیدگی بسیار زیاد این قبیل اتهامات، همواره با دقت فراوانی از سوی مقامات قضایی دنبال می شود، بحثهای زیادی را در افواه عمومی و حتی رسانه ها برانگیخته است. بدون توجه به بحثهای غیرکارشناسی که بعضا سیاسی و بر اساس تئوری توطئه شکل می گیرد، باید گفت به لحاظ حقوقی، مقامات دادسرا (دادستان، بازپرس و دادیاران) به همراه ضابطان قوه قضاییه در نیروی انتظامی، کارشناسانی مانند پزشکی قانونی و یگان پلیس علمی از جمله اسلحه شناسی، نقطه زنی (تعقیب شماره موبایل) و کارشناسان روانپزشکی قانونی، دارای تکالیف متعددی در قوانین مختلف از جمله آیین دادرسی کیفری هستند تا با انجام آنها، یقین حاصل شود هیچ حقوقی از متهم تضییع نشده است. در پرونده قتل عادی و بدون پیچیدگی های خاص، بعضا این تحقیقات تا یک سال به طول می انجامد.
در پرونده ای به پیچیدگی قتل میترا استاد که در آن بحثهایی مانند سوءرفتار متهم و مقتوله نسبت به یکدیگر، اختلافات خانوادگی متهم با پسر مقتوله، همسر اول خود، مسایل مالی فی ما بین از جمله پرداخت مهریه و بخشیدن منزل متعلق به متهم به مقتوله، سایه دستگاه های امنیتی در پرونده، رابطه مقتوله به شخص ثالث، حضور اشخاص دیگری در اولین لحظات کشف جسد به جز متهم مانند دختر نجفی و راننده او، یادداشت های متهم درباره همسرش که گفته می شود در اختیار مسئولان قضایی قرار گرفته است، عدم حضور وکیل در مراحل تحقیقات مقدماتی و نهایی تا پیش از صدور کیفرخواست به خصوص در بازپرسی های ابتدایی و بازسازی صحنه جرم و… به نظر می رسد رسیدن به زمان ۵ روز برای صدور کیفرخواست جای بحث دارد.
بارها قضات باتجربه قتل و بازپرسان ویژه در بازگویی تجربیات خود در تعقیب جرم قتل، عنوان کرده اند که پرونده قتل، نوعا بسیار پیچیده و حساس است. بارها پرونده ای در مرحله نهایی صدور کیفرخواست، تغییر جهت داده و اشخاصی که به ظاهر بی ارتباط با قتل به نظر می رسیدند، در مظان اتهام قرار گرفتند و متهمانی که توجه جنایت به آنها قطعی شده بود، از اتهام، تبرئه شدند. باید گفت این پیچیدگی های اقتضای رسیدگی به پرونده جرم سنگینی مانند قتل است که باعث می شود قضات دادسرا، با دقت بسیار زیاد و با احتیاط فراوان نسبت به رعایت قانون و حرمت انتساب اتهام به افراد، پرونده را در تمامی جنبه ها موشکافی کنند.
تکالیف قانونی مقامات دادسرا در تعقیب مجرم
پیچیدگی های معمول پرونده های کیفری اقتضا می کند قانون اصلی نحوه رسیدگی به اتهامات که قانون آیین دادرسی کیفری خوانده می شود، با دقت زیاد، تکالیف قانونی مقامات تعقیب متهم و تحقیق از او را مشخص کند.
یکی از اولین مواد قانون یاد شده به وظایف بازپرس در صحنه قتل می پردازد. ماده ۱۰ قانون آیین دادرسی کیفری، وظایف متعددی را برای بازپرس در نظر گرفته است. از جمله
– بررسی و ارزیابی، چگونگی ورود و خروج مرتکب در محل جرم، رابطه مقتول با متهم، آثار درگیری و انگیزه احتمالی وقوع قتل یا سایر جرائم و اقدام به هر امری که در کشف حقایق مؤثر است .
ـ تحقیق از متهم، شاکی، شهود و مطلعان قضیه با رعایت مفاد ماده ۹۸ قانون آیین دادرسی کیفری.
ـ صدور دستور شناسایی و دستگیری مرتکب جرم و انجام تحقیقات تکمیلی از قبیل تحقیق از شهود، مطلعان، شناسایی و معرفی اولیاء دم، تحصیل دلایل جرم و سایر اقدامات ضروری به ضابطان دادگستری.
– اخذ نظریه از پزشک قانونی، کارشناس تشخیص هویت، کارآگاه نیروی انتظامی و سایر کارشناسان در حیطه وظایف محوله .
ـ دستور حضور کارشناسان سلاح و مهمات اداره تشخیص هویت در کالبد گشایی اجساد در مواردی که مرگ ناشی از استفاده سلاح گرم باشد.
طبق مواد بالا، باید درباره پرونده قتل منسوب به محمدعلی نجفی، مراحل زیر انجام شده باشد:
۱- کالبد شکافی مقتوله میترا استاد جهت تعیین علت مرگ، ساعات مرگ، وضعیت جسمانی مقتوله و سایر موارد لازم توسط پزشکی قانونی و اعلام رسمی گزارش
۲- تطبیق گلوله های خارج شده از بدن مقتوله با مشخصات سلاح منسوب به متهم توسط کارشناس اسلحه و اعلام رسمی گزارش
۳- معاینه سلاح یاد شده و اعلام اینکه گلوله از اسلحه شلیک شده است از سوی کارشناس اسلحه شناسی و اعلام رسمی گزارش
۴- انگشت نگاری از متهم روی اسلحه عامل مرگ و بررسی بقایای شلیک اسلحه از جمله دوده باروت روی آستین لباس، دست و انگشتان متهم توسط کارشناسان تشخیص هویت و اسلحه شناسی و اعلام رسمی گزارش
۵- بررسی پوکه های باقی مانده از شلیک ها در محل کشف جسد توسط کارشناسان پلیس علمی و اعلام رسمی گزارش
۶- تحقیق از شهود پرونده توسط شخص بازپرس که تعداد آنها بسیار زیاد است از جمله پسر مقتوله، دختر متهم، راننده متهم، پدر و مادر مقتوله درباره سوءمعاشرت زوجین نسبت به همدیگر، پزشک معالج متهم، دوستان مقتوله، همسر اول متهم، ساکنان برج محل وقوع جرم، دوست متهم که گفته می شود آپارتمان را در اختیار این خانواده گذاشته است، اعضای دفتر کار متهم، همکاران او درباره رفتار و نحوه معاشرت نامبرده در یکسال اخیر که به بیان او اختلافات خانوادگی وی با مقتوله به اوج رسیده بود، همسر دختر متهم، مسئولان نهادهای امنیتی که گفته شده با مقتوله در ارتباط بوده اند و… این لیست با توجه به دقت و حساسیت بازپرس می تواند باز هم ادامه یابد.
۷- بررسی موبایل های متهم و مقتوله از طریق پلیس علمی، متن پیامکهای متهم و مقتوله، مکالمات و رکوردهای مضبوط در شبکه های اجتماعی آنها توسط کارشناسان پلیس
۸- نقطه زنی (ردیابی) موبایل متهم در ساعات وقوع جرم و پس از آن برای اطمینان از اینکه اقرار متهم در قتل همسرش، با دلیل و اماره قاطعی برای حضور وی در ساعات قتل در محل وقوع جنایت همراه باشد.
۹- فرستادن یادداشتهای منسوب به متهم که گفته می شود در آن نکات مهمی درباره وقوع قتل یا انگیزه آن وجود دارد به کارشناسی خط و اثرانگشت و تعیین زمان نگارش خطوط و شخص نگارنده و تقدیم گزارش رسمی به مقام قضایی
۱۰- ارجاع متهم به قتل به پزشکی قانونی جهت معاینه بدنی نامبرده و تعیین وضعیت سلامت جسمی او
۱۱- ارجاع متهم به قتل به روانپزشکی قانونی و معاینه روانی و شخصیتی وی و اطمینان از صحت عملکرد روانی او در هنگام جنایت
۱۲- ارجاع پرونده متهم به مددکاری اجتماعی جهت تعیین وضعیت متهم از لحاظ مالی، خانوادگی و اجتماعی و اخذ گزارش کامل از مددکاری اجتماعی
۱۳- تحقیق درباره سایر مواردی که در جزییات پرونده مستتر است و کسی به جز بازپرس از آن اطلاعی ندارد.
می بینید که اجرای هر یک از این بندها، نیاز به دقت نظر، حوصله و زمان زیادی است. از جمله نحوه تحقیق از شهود، مطلعان و افراد درگیر در پرونده که دارای تشریف خاص مندرج در ماده ۲۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری است. طبق این ماده :«بازپرس از هر یک از شهود و مطلعان جداگانه و بدون حضور متهم تحقیق میکند و منشی اطلاعات ایشان را ثبت میکند و به امضاء یا اثر انگشت آنان میرساند. تحقیق مجدد از شهود و مطلعان در موارد ضرورت یا مواجهه آنان بلامانع است. دلیل ضرورت باید در صورتمجلس قید شود.»
ضمن آنکه ماده ۹۳ قانون آیین دادرسی کیفری به مقام تحقیق تکلیف می کند: «بازپرس باید در کمال بیطرفی و در حدود اختیارات قانونی، تحقیقات را انجام دهد و در کشف اوضاع و احوالی که به نفع یا ضرر متهم است فرق نگذارد.»
تکالیف بازپرس رفع هر گونه ابهام از پرونده اتهامی بار دیگر در ماده ۱۳۰ آیین دادرسی کیفری هم تکرار شده است. ماده ۱۳۰ قانون مزبور می گوید: «صحنه جرم باید توسط گروه بررسی صحنه جرم که حسب مورد، متشکل از پزشک قانونی، کارشناسان بررسی صحنه جرم و تشخیص هویت، کارآگاهان نیروی انتظامی و عنداللزوم سایر کارشناسان است، تحت نظارت بازپرس و در صورت ضرورت به سرپرستی وی بررسی شود.»
همچنین آیین نامه اجرایی حدود اختیارات، شرح وظایف و چگونگی بررسی صحنه جرم “که در ۱۹ ماده و ۸ تبصره در تاریخ ۹۶/۶/۲۸ به تصویب رئیس قوه قضائیه رسیده به شرح جزییات این تکالیف می پردازد.
ماده ۵این آیین نامه ضمن تعریف بازسازی صحنه جرم، این عمل را با هدف « رفع ابهام و تناقض موجود در پرونده و کشف حقایق مربوط به جرم» می داند و ماده ۶ این آیین نامه هم گروه بررسی صحنه جرم را تعریف می کند که در آن نوشته شده: گروه بررسی صحنه جرم متشکل از اشخاص مسؤول و متخصصی است که وظیفه قانونی و فنی بررسی و مستندسازی صحنه جرم را به عهده دارند، شامل پزشک قانونی (در موارد قتل، خودکشی، مرگ مشکوک، ضرب و جرح و سایر موارد) کارآگاهان و مأموران تحقیق مربوط، کارشناسان، متخصصین و تکنیسین های بررسی صحنه جرم اداره تشخیص هویت از قبیل عکاس، تصویربردار، متصدیان قالبگیری، اثربرداری، انگشت نگاری، امور رایانه، ترسیم کروکی و حسب مورد سایر کارشناسان.
قانون، ضمن تکلیف به بی طرفی و اجرای دقیق مفاد آیین دادرسی در تحقیقات کیفری به خصوص پرونده هایی مانند قتل، به بازپرس تکلیف می کند که «تحقیقات مقدماتی باید به سرعت و به نحو مستمر انجام شود و ایام تعطیل مانع انجام آن نیست.» (ماده ۹۴ آیین دادرسی کیفری) و همچنین بازپرس را مکلف می کند «برای جلوگیری از امحای آثار و علائم جرم، اقدامات فوری را بهعمل آورد و در تحصیل و جمعآوری ادله وقوع جرم تأخیر نکند.» (ماده ۹۵ آیین دادرسی کیفری)
قانون درباره رسیدگی به پرونده های قتل که نوعا منجر به صدور کیفرخواست با عنوان قصاص می شود، تکالیف مضاعفی را برای بازپرس درنظر گرفته است. ماده ۱۲۶ آیین دادرسی کیفری می گوید: «هنگام تحقیق محلی و معاینه محل، چنانچه بازپرس لازم بداند، شخصاً حاضر میشود؛ اما در جرائم موضوع بند (الف) ماده (۳۰۲) این قانون و همچنین هنگام معاینه اجساد، مکلف است شخصاً و در اسرع وقت حضور یابد.» جرایم موضوع بند الف ماده ۳۰۲ قانون آیین دادرسی کیفری درباره جرایمی با مجازات قصاص است.
طبق این ماده در پرونده اتهامی محمدعلی نجفی، باید بازپرس پرونده، شخصا در محل جنایت حاضر شده و تحقیق و معاینه محل را انجام داده باشد.
همچنین بازپرس تکلیف داشته که متهم به قتل (در اینجا محمدعلی نجفی) را برای تشکیل پرونده روانپزشکی به کارشناسان مربوطه ارجاع دهد که ظاهرا طبق اخبار منتشر شده درباره این موضوع، اقدام مزبور هم انجام شده است. علاوه بر این بازپرس مکلف است دستور دهد مددکاران اجتماعی هم درباره متهم تحقیق کرده و گزارش مفصل تهیه کنند که در آن وضعیت مادی، خانوادگی و اجتماعی متهم بیان شده است. ماده ۲۰۳ آیین دادرسی کیفری در این باره تکلیف می کند: در جرائمی که مجازات قانونی آنها سلب حیات، … است، بازپرس مکلف است در حین انجام تحقیقات، دستور تشکیل پرونده شخصیت متهم را به واحد مددکاری اجتماعی صادر نماید. این پرونده که به صورت مجزا از پرونده عمل مجرمانه تشکیل میگردد، حاوی مطالب زیر است:
الف- گزارش مددکار اجتماعی در خصوص وضع مادی، خانوادگی و اجتماعی متهم
ب- گزارش پزشکی و روان پزشکی
می بینیم که قانونگذار این تکالیف فراوان را به همراه تکالیف دیگری به عهده بازپرس پرونده قتل گذاشته است تا اطمینان از مجازات مجرم اصلی حاصل شود.
حقوق دفاعی متهم در داشتن وکیل
حضور وکیل به همراه متهم در همه مراحل پرونده های کیفری دارای اهمیت زیادی در قانون آیین دادرسی کیفری است، به صورتی که در نسخه سال ۱۳۹۲ این قانون، سلب حق حضور وکیل در تحقیقات مقدماتی یا حتی عدم تفهیم این حق به متهم را موجب بی اعتباری کلیه تحقیقات مقدماتی می دانست که در اصلاحات سال ۱۳۹۴ قانون یاد شده، سلب حق حضور وکیل یا عدم تفهیم حق داشتن وکیل در مراحل تحقیقات مقدماتی را موجب وقوع تخلف انتظامی از سوی بازپرس و سایر مقامات تحقیق و تعقیب و مجازات های انتظامی می داند ولی دیگر تحقیقات مقدماتی، بی اعتبار نخواهد بود.
با این حال، ماده ۱۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری به وضوح می گوید: متهم میتواند در مرحله تحقیقات مقدماتی، یک نفر وکیل دادگستری همراه خود داشته باشد. این حق باید پیش از شروع تحقیق توسط بازپرس به متهم ابلاغ و تفهیم شود. چنانچه متهم احضار شود این حق در برگه احضاریه قید و به او ابلاغ میشود. وکیل متهم میتواند با کسب اطلاع از اتهام و دلایل آن، مطالبی را که برای کشف حقیقت و دفاع از متهم یا اجرای قانون لازم بداند، اظهار کند. اظهارات وکیل در صورتمجلس نوشته میشود.
حق داشتن وکیل برای متهمان به قتل، به نوعی تبدیل به تکلیف به داشتن وکیل برای متهمان درپرونده های قتل شده است. به صورتی که تبصره تبصره ۲ ماده ۱۹۰ قانون آیین دادرسی کیفری گفته: «در جرائمی که مجازات آن سلب حیات یا حبس ابد است، چنانچه متهم اقدام به معرفی وکیل در مرحله تحقیقات مقدماتی ننماید، بازپرس برای وی وکیل تسخیری انتخاب میکند.»
آنطور که در ابتدای این گزارش عنوان شد از اخباری که وکیل متهم به رسانه هاداده به نظر می رسد در این باره، نیاز به بررسی بیشتر توسط مقامات قضایی وجود دارد. پس از طی شدن تمام این مراحل است که صدور کیفرخواست توسط دادستان (ذیل ماده ۳۳۷ آیین دادرسی کیفری) پس از اعلام توجه اتهام به متهم از سوی بازپرس (قرار جلب به دادرسی) صورت می گیرد. البته باز هم پس از اتمام تحقیقات بازپرس و اطمینان از توجه اتهام به متهم، باز هم او باید متهم را فراخوانده و دفاع آخر را از او بگیرد.
ماده ۲۶۲ در این باره می گوید: بازپرس پس از پایان تحقیقات و در صورت وجود دلایل کافی بر وقوع جرم، به متهم یا وکیل وی اعلام میکند که برای برائت یا کشف حقیقت هر اظهاری دارد به عنوان آخرین دفاع بیان کند. هرگاه متهم یا وکیل وی در آخرین دفاع، مطلبی اظهار کند یا مدرکی ابراز نماید که در کشف حقیقت یا برائت مؤثر باشد، بازپرس مکلف به رسیدگی است.
همچنین در صورتی که تمام تحقیقات کامل و کافی به نظر رسید، باز هم بازپرس زمان کافی برای اعلام نظر درباره پرونده دارد. ماده ۲۶۴ می گوید: «پس از انجام تحقیقات لازم و اعلام کفایت و ختم تحقیقات، بازپرس مکلف است به صورت مستدل و مستند، عقیده خود را حداکثر ظرف پنج روز در قالب قرار مناسب، اعلام کند.»
اکنون به نظر می رسد طی کردن این مراحل پیچیده و طولانی و کارشناسی های فراوان توسط دادستانی تهران در پرونده قتل میترا استاد، رکورد کم نظیری است که نمونه آن تاکنون کمتر مشاهده شده است. بدیهی است تمام موارد بیان شده به این معنی نیست که باید از متهم پرونده قتل میترا استاد رفع اتهام شود، بلکه چشمان فرشته عدالت «روی شخصیت متهم بسته است» و بدون در نظر گرفتن شخصیت متهم، اقدام به مجازات قانونی او خواهد کرد ولی قطعا با رعایت جوانب قانونی.
روزنامه ایران نوشت: محمد علی نجفی شهردار اسبق پایتخت ۱۰ ساعت پس از قتل همسر دومش در برج معروف سعادت آباد با پای خود به اداره آگاهی تهران رفت و به این جنایت اعتراف کرد. محمد شهریاری، سرپرست دادسرای جنایی تهران، در این باره گفت: محمد علی نجفی، شهردار اسبق تهران، در تحقیقات اولیه گفته است که به دلیل اختلافات خانوادگی همسرش را با شلیک گلوله به قتل رسانده است.
طبق اظهارات متهم، او چندین تیر شلیک کرده است که دو تیر به همسرش برخورد کرده و یک تیر نیز به کاشی حمام برخورد کرده و پس از کمانه کردن به پای خودش اصابت کرده و او را زخمی کرده است.
مادر میترا گفت: میترا لیسانس حسابداری داشت و قبل از ازدواج با نجفی به عنوان بازیگر فعالیت میکرد. حتی در فیلمی به نام «باران» هم بازی کرده بود و جایزه هم گرفته بود. ۶ یا ۷ ماه قبل بود که به عقد نجفی درآمد. پسرش همیشه به ما میگفت که میترا با نجفی اختلاف دارند. دخترم حتی ساعت ۴ و نیم بامداد سهشنبه ۷ خرداد و درست ساعاتی قبل از اینکه به قتل برسد به برادرش پیام داد که تا الآن با نجفی درگیر بوده است.
او ادامه داد: او را دلداری دادیم و گفتیم که به خاطر مهیار (پسرش) حرفی نزند. مهیار امتحان ریاضی داشت و این درگیریها در روحیه او تأثیر میگذاشت. همسر سابق میترا مهندس است و او به خاطر مشکلات شخصی که با همسر سابقش داشت از او جدا شد. دیروز صبح مهیار هراسان تماس گرفت و خبر مرگ میترا را داد.
این زن وقتی متوجه شد دامادش عامل قتل میترا بوده گفت: من از خون دخترم نمیگذرم و برای قاتلش قصاص میخواهم.
سرپرست دادسرای امور جنایی تهران: بیم آن می رفت اگر ماجرای قاتل بودن نجفی رسانه ای شود ایشان دست به خودکشی بزنند.
میترا استاد همسر دوم و جنجالی دکتر نجفی بود که صبح امروز هفتم خردادماه سال ۹۸ با اصابت ۲ گلوله به قتل رسید.
به گزارش عصرایران، بعد از افشای جنایت پلیس در صحنه قتل جسد میترا را در وان حمام و درحالیکه یک گلوله به دستش و یکی به سینه اش اصابت کرده بود یک نامه در خانه به دست آمد که نجفی صراحتا به قتل میترا بخاطر اختلافات شدید خانوادگی اعتراف کرده بود.
به گزارش رکنا، با وجود این نامه و اینکه دوربین های مداربسته آسانسور برج آرمیتا نشان می داد نجفی در زمان قتل میترا استاد در صحنه حضور داشت و بعد آنجا را ترک کرده است باز تیم جنایی برای رازگشایی دنبال مدارک بیشتری گشت تا اینکه در خانه دخترش واقع در ولنجک تهران با نامه دیگری مواجه شدکه در آن نجفی با اشاره به اختلاف شدیدشان با میترا استاد بخاطر اقدامش از خیلی ها عذرخواهی کرده و حلالیت خواسته بود.
محمد شهریاری سرپرست دادسرای امور جنایی تهران دقایقی بعد از تسلیم شدن نجفی در پلیس آگاهی تهران گفت: همان لحظات نخست نامه نجفی نشان می داد که او قاتل است اما با توجه به حلالیت خواستن هایش بیم آن می رفت اگر این نامه ها و ماجرای قاتل بودن نجفی رسانه ای شود ایشان دست به خودکشی بزنند سعی کردیم مطلبی با صراحت اعلام نکنیم اما ایشان تحت تعقیب بودند تا اینکه همزمان با اعزام ماموران به ویلای دماوند نجفی با پای خود نزد پلیس آگاهی رفت و تسلیم شد.
وی ادامه داد: نجفی ادعاهای زیادی داشته اما در مجموع مشکلات خانوادگی را علت این اقدام دانسته است که فردا بازجویی های تخصصی صورت خواهد گرفت تا جزییات جنایت و اختلافات مشخص شود. تصور ما این است که این اتفاق زاویه پنهان دیگری نداشته باشد.
دادستان جنایی تهران گفت: دعوای بین نجفی و میترا استاد از شب قبل آغاز شده بود تا اینکه صبح بخاطر شدت یافتن این اختلافات نجفی دست به قتل زده است.
سردار لطفی با بیان اینکه بررسی صحنه و آثار برداری از صحنه انجام شده است گفت: پیرامون کالبد شکافی پیکر متوفی نیز باید اقداماتی صورت گیرد و من فکر نمیکنم که در حوزه پلیس اقداماتی باقی مانده باشد و مابقی کار مربوط به دستگاه قضائی است. تست الکل نجفی در پزشکی قانونی
قاضی شهریاری در ادامه اعلام کرد: باتوجه به حساسیت های موجود دستورات لازم برای انتقال متهم به پزشکی قانونی صادر شده است. قرار است پزشکی قانونی از محمدعلی نجفی تست روانشناسی و تست مواد مخدر و مصرف الکل اخذ کند. البته این به معنای مصرف مواد مخدر یا الکل از سوی متهم نیست اما برای اینکه مشخص شود قتل تحت تأثیر این عوامل بوده یا خیر این تست ها اخذ می شود.
سردار لطفی رییس پلیس آگاهی تهران نیز در این خصوص گفت: می دانستیم قاتل دکتر نجفی است او را ردگیری کرده بودیم تا اینکه خودش تسلیم شد و اعتراف کرد.
وی افزود: سلاح گرم استفاده شده در قتل نیز توسط دکتر نجفی تحویل پلیس شد و تحقیقات ادامه دارد.
پسر ۱۳ ساله میترا استاد گفت: نجفی دست بزن داشت. مدام مادرم را کتک میزد یکبار مانع شدم دست مرا شکست. قرار بود با مادرم بیرون برویم من از مدرسه با آژانس باز گشتم پول آژانس نداشتم امدم تا از مادرم پول آژانس را بگیرم که متوجه شدم مادرم مرده است.
به گزارش انتخاب به نقل از روزنامهی ایران،سرپرست دادسرای امور تهران، از قتل همسر دوم محمدعلی نجفی شهردار سابق تهران به اسم میترا نجفی خبر داد و گفت که این زن جوان به علت اصابت گلوله در خانهاش به قتل رسیده است.سخنگوی قوه قضائیه در خصوص خبر دستگیری شهردار اسبق تهران در این رابطه هم گفت: بنده از این موضوع اطلاعی ندارم اما میدانم تاکنون شخصی به عنوان متهم این قتل دستگیر نشده است.
پسر ۱۳ ساله میترا استاد گفت: نجفی دست بزن داشت.مدام مادرم را کتک می زد یکبار مانع شدم دست مرا شکست. قرار بود با مادرم بیرون برویم من از مدرسه با آژانس باز گشتم پول آژانس نداشتم امدم تا از مادرم پول آژانس را بگیرم که متوجه شدم مادرم مرده است.
وی گفت: شوهر مادرم مجوز اسلحه داشت و همیشه اسلحه را در خانه نگه می داشت. وقتی به خانه رسیدم یک زن و مرد که دختر آقای نجفی و راننده وی بود در حال شکستن در خانه بودند و در نهایت وارد خانه شدیم و جسد مادرم را پیدا کردیم.
«میترا استاد» همسر دوم محمدعلی نجفی دیروز در تماسی با تلفن شخصی خبرنگار انصاف نیوز خواهان این شد که گفتوگویی داشته باشد و در این تماس مسایل خصوصی خود را مطرح کرد؛ ظهر امروز خبر آمد که در خانهاش به ضرب گلوله کشته شده است.
میترا استاد در ساعت ۱۵:۳۱ دقیقهی دیروز، دوشنبه، در تماسی تلفنی با خبرنگار انصاف نیوز گفته بود میخواهم مصاحبهای کنم تا کمی از آبروی رفتهام بازگردد. او همچنین از وعدههای پیش از ازدواجش گفت که مدعی بود محقق نشده است.
ادعاهای خانم استاد در این تماسها قابل تایید و رد از سوی انصاف نیوز نیست. چون این تماس تلفنی از سوی او و در روز تعطیل بوده، امکان ضبط آن نیز نبود و برای همین در این خبر نقل نشده است. ضمن اینکه این تماسها در قالب مصاحبه نبوده است و پس از آن انصاف نیوز آمادگی خود را برای مصاحبهی حضوری در روز سهشنبه اعلام میکند.
میترا استاد که در دونوبه شب گذشته با خبرنگار انصاف نیوز تماس گرفته بود در ادامهی این گفتوگوها مدعی شد که همچنان با دکتر نجفی زندگی میکند.
در این مکالمه، قرار شد که میترا استاد سهشنبه به دفتر انصاف نیوز بیاید تا گفتوگویی مفصل انجام شود اما شب در پیامکی نوشت: «ما میریم مسافرت انشاالله بهتون خبر میدم برای قرار حضوری.»
او همچنین در ساعت ۲۴:۴۰ (۱۲:۴۰ بامداد) دو عکس نوشت برای خبرنگار انصاف نیوز فرستاد و پیام تشکر خبرنگار را که نزدیک ۸ صبح امروز ارسال شده بود سین کرده است.
میترا استاد در زمستان هم تماسی با خبرنگار انصاف نیوز داشت. او در آن تماس هم با صدایی گرفته و بغضآلود سخن میگفت و گفت که میخواهد برای انجام یک مصاحبه، بهمنماه به انصاف نیوز بیاید اما آن را هم کنسل کرد و گفت: با اطرافیانم که مشورت کردم گفتند «فعلا دست نگهدار، شاید تغییری رخ دهد.»
میترا استاد نخستین بار در آبان ماه ۹۷ گفتوگویی با انصاف نیوز داشت و دربارهی نحوهی آشنایی، ازدواج، تخریبها و …. صحبت کرده بود [لینک]. چند روز پیش از آن خبر مصاحبهی دیگری از او با یک کانال تلگرامی به نام امید منتشر شده بود. خبرنگار انصاف نیوز از طریق ادمین آن کانال شمارهی تلفن خانم استاد را بهدست آورده بود.
انصاف نیوز در طول این مدت بارها برای مصاحبه با دکتر نجفی تلاش کرد اما موفق به مصاحبه نشد.
محمدعلی نجفی سیاستمدار سرشناس اصلاح طلب در ادامه حواشی که برایش ایجاد شده حالا درگیر یک پرونده قتل نیز شده است. همسر دوم او ظهر روز سهشنبه در محل زندگی خود به ضرب گلوله به قتل رسید. میترا استاد همسر دوم محمد علی نجفی است.
همسر محمد علی نجفی در طبقه هفتم این برج زندگی می کرده است
به گزارش فرارو، میترا استاد ظهر امروز در آپارتمان مسکونی خود واقع منطقه شهرک غرب، خیابان ایران زمین با شلیک ۵ گلوله به ناحیه قلب جان خود را از دست داده است.گفته می شود این حوال ساعت ۱۱ گزارش این قتل به پلیس ۱۱۰ اعلام شده است.
آپارتمان او در برج آرمیتا که از مجموعه برجهای سه گانه (آرمیتا، آریو، آرمینه) واقع شده است.
براساس گزارشها جسد او در اتاق خواب کشف شده است. یکی از همسایگان استاد به خبرنگاران گفته است صدای مشاجره و ضرب و شتم از آپارتمان به گوش رسیده است.
به گفته همین شخص میترا استاد به تازگی (حدود یک ماه پیش) به این آپارتمان آمده است.
محمدعلی نجفی عصر امروز با مراجعه به پلیس آگاهی خود را به عنوان قاتل میترا استاد تسلیم نیروهای آگاهی کرد.
محمد علی نجفی و میترا استاد
میترا استاد کیست؟
نام میترا استاد اولین بار پس از استعفا محمدعلی نجفی از شهرداری تهران در رسانهها مطرح شد. تصاویری خصوصی از او و محمد علی نجفی منتشر شده بود.
پس از آن گفته شد که او همسر دوم محمد علی نجفی است.
آن زمان میترا استاد در گفت و گویی در این باره توضیحاتی ارائه کرد. او گفت: «به ما تهمت زدند که ایشان روابط نامشروع داشته است، من قول میدهم به همه مردم تا الان من هیچ چیز بدی از دکتر نجفی ندیدم؛ اگر رسانهای که ادعای شفاف سازی دارد و به همسر من تهمت زده که رابطه نامشروع داشته، من میگویم؛ اولا ایشان شاکی خصوصی ندارد و در ضمن من خودم قول میدهم اگر هر مشکلی بود؛ شفاف سازی کنم؛ ولی حق دیگران نیست در حریم خصوصی ما وارد شوند.»
به گفته او “آقای دکتر نجفی از من خیلی محترمانه خواستگاری کردند و من هم بعد از مشورت با خانواده به ایشان جواب مثبت دادم، این زندگی سر گرفته است، دلیلی ندارد که عدهای دنبال حواشی باشند؛ هر موضوع و مسئلهای پیش بیاید با مدرک و سند از آقای دکتر نجفی در رسانهها اعلام میکنم؛ ما اردیبهشت ۹۷ با هم ازدواج کردیم و متاسفانه بر اساس عکس زناشویی ما گفته اند، چون رابطه نامشروع داشته با او ازدواج کرده است. تهمت زنندهها را به خدا واگذار میکنیم.”
محمد علی نجفی در شهریور سال ۱۳۹۶ به عنوان شهردار تهران انتخاب شد و حدود هشت ماه بعد در فروردین سال ۹۷ با درخواست استعفای دوم او موافقت شد. او در آن زمان دلیل کنارهگیری خود را “مشکلات پزشکی” اعلام کرد.
بسیاری استعفای او را عجیب دانستند و معتقد بودند آن گونه که او میگوید استعفایش به مشکلات پزشکی ربطی ندارد.
صبح امروز خبرنگار سایت انصاف نیوز در توئیتی نوشت که میترا استاد روز دوشنبه شش خرداد با این سایت تماس گرفته و برای مصاحبه در روز سهشنبه با آنها قرار مصاحبه گذاشته بود.
براساس گزارش انصاف نیوز میترا استاد شب گذشته در دو نوبت با خبرنگار این سایت صحبت کرده است و در آن مدعی شده که همچنان با نجفی زندگی می کند. با وجود اینکه قرار مصاحبه با این خبرنگار گذاشته اما نهایتا در پیامکی گفته قرار است به مسافرت برود.
تقدیر علی دارابی از میترا استاد
میترا استاد در ۱۶ شهریور سال ۹۶ نیز در جشنواره تولیدات رادیویی و تلویزیونی مراکز استانهای سازمان صداوسیما به خاطر بازی در فیلم “واران” ساخته مرکز صداوسیما کرمانشاه مورد تقدیر قرار گرفته بود.
او در فیلم شاه پیریون نیز به ایفای نقش پرداخته بود.
دقایقی قبل تصویری از درون آسانسور ساختمان سعادت آباد منتشر شده که محمدعلی نجفی قاتل میترا استاد همسر دومش را پس از وقوع قتل نشان می دهد.
میترا استاد صبح امروز به ضرب گلوله توسط محمدعلی نجفی شهردار سابق تهران در منزل مسکونی اش به قتل رسید. شایان ذکر است نجفی با گذاشتن یادداشت در محل وقوع جرم به قتل همسرش اعتراف و ساعاتی پیش با مراجعه به اگاهی تهران به قتل اعتراف و خود را تسلیم پلیس کرده است.
خبرفوری نوشت: محمود علیزاده طباطبایی که از وکلای برجسته پروندههای قضایی مرتبط با چهرههای سیاسی است درباره حکم احتمالی پرونده قتل همسر دوم محمدعلی نجفی توضیحاتی داد.
محمود علیزاده طباطبایی از وکلای برجسته پروندههای قضایی درباره اینکه آیا برای نجفی حکم اعدام صادر میشود، تصریح کرد: از نظر من بدون شک برای نجفی حکم اعدام صادر نمیشود اما بنده اطلاع دقیقی از نحوه و علت اینکه چرا این موضوع رخ داده است اطلاع ندارم.
وی درباره اینکه محمدعلی نجفی با چه حکمی امکان حمل سلاح را داشته است، اظهار کرد: در کشور ما بسیاری از مقامات و مسئولیت دارای سلاح هستند و این روند از طریق تایید کمیتهای در سازمان قضایی نیروهای مسلح صورت میگیرد و در واقع به خیلی از افراد از این طریق مجوز حمل سلاح داده میشود و این قاعده درباره نجفی نیز صدق میکند و وی بدون شک مجوز حمل سلاح داشته است.
این حقوقدان خاطرنشان کرد: طبق مفاد قانونی قتل یک جرم خصوصی است و در صورتی که اولیای دم رضایت دهند فردی که مرتکب چنین جرمی شده است حبس محدودی را سپری میکند ولی بعد آزاد میشود البته درباره خانم میترا استاد باید بگویم که وی یک فرزند پسر بزرگ دارد که میتواند درباره نحوه تعیین مجازات قاتل تصمیم بگیرد.
طباطبایی تاکید کرد: آنطور که بنده از نزدیکان وی سوال کردم نجفی پیش از اعتراف برای مشورت به قم سفر کرده است و بعد از آن با حضور در اداره آگاهی شاپور به قتل همسر خود اعتراف کرده است.
وی در پاسخ به این سوال که آیا پرونده نجفی ماهیت سیاسی دارد گفت: این پرونده به هیچ وجه سیاسی نیست و تنها به دلایل شخصی و خانوادگی صورت گرفته است.
این حقوقدان درباره اینکه آیا پذیرش وکالت نجفی به وی پیشنهاد شده است اظهار کرد: فعلا تماس و مراجعهای در این راستا با بنده صورت نگرفته است.
همسر مقتول محمدعلی نجفی، تجربه بازیگری داشته و در فیلم سینمایی «دختر شاه پریون» هم به ایفای نقش پرداخته است.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، میترا استاد، همسر محمدعلی نجفی، شهردار سابق تهران صبح امروز (سهشنبه هفتم خرداد) به قتل رسید. با این حال در بین تمامی اخباری که در این مدت در حال پخش است، سابقه استاد در حوزه هنر و به طور ویژه بازیگری جالب توجه است.
همسر نجفی در سال ۹۶، برای بازی در فیلم «واران» از مرکز کرمانشاه در بیستمین جشنواره تولیدات رادیویی و تلویزیونی سراسر کشور مورد تقدیر قرار گرفت.
استاد همچنین در فیلم سینمایی «دختر شاه پریون» به کارگردانی کامران قدکچیان به ایفای نقش پرداخته بود.